\documentclass[12pt]{article}
\usepackage[MeX]{polski}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\usepackage{hyperref}
\usepackage{textfit}
\usepackage{fancyhdr}
\usepackage{anysize}
\marginsize{2.5cm}{2.5cm}{3cm}{3cm}

\begin{document}

\thispagestyle{empty}
\begin{center}

\vspace*{0pt}
\vfill

\par \noindent {\hfill \scaletoheight{2em}{Mowa Buddy Siakjamuniego} \hfill} \vspace{1em}
\par \noindent {\hfill \scaletoheight{2em}{w Benares} \hfill}

\vfill
Tłumacz nieznany

\vfill

\vspace{3em}
Skład wykonano w~systemie \LaTeXe\\
Tekst jest dostępny w~serwisie \href{http://mahajana.net}{\tt mahajana.net}
\end{center}

\pagebreak
\pagestyle{fancy}
\lfoot{}
\cfoot{\thepage}
\rfoot{}

\lhead{}
\chead{Mowa Buddy Siakjamuniego w~Benares}
\rhead{}

\par W~drodze do drzewa Bodhi -- drzewa przebudzenia -- do Gaya, asceta Upaka zwrócił się do Oświeconego:
\par ---\kern.5em Twoje rysy błyszczą w~pogodnym spokoju, drogi przyjacielu, twoje odbicie jest czyste i~klarowne. Dla czyjego imienia wyrzekłeś się swego domu, kto jest twoim mistrzem, jaką naukę uznajesz?

\par Budda odpowiedział mu:
\par ---\kern.5em Wszystko pokonałem i~wszystko zrozumiałem. Przerwałem kajdany, pokonałem pragnienie. Wszystkiego się wyrzekając poznałem wolność. Sam tego dokonałem, kogóż miałbym wymienić? Nie mam nauczyciela, nikt nie jest mi równy, ani tu na ziemi, ani w~królestwie nieba. Święty i~najwyższy mistrz, oto kim jestem. Jedyny w~pełni przebudzony, po wieczność w~pokoju. W~Benares zostało założone królestwo prawdy. Ślepemu światu triumfalnie obwieszcza nieśmiertelność.

\bigskip
\par Tak słyszałem. Raz przebywał Czcigodny w~gaju gazeli Isipatany pod Benares. Tam przemówił do pięciu bhików.

\begin{quotation}
\par Kto dąży do dobra, niech unika dwóch skrajności. Jedną jest łase szczęścia oddawanie się przyjemnością zmysłów; jest ono niskie, nikczemne, światowe, nieszlachetne, bezcelowe. Drugą jest oddawanie się samoudręczeniu; jest ono bolesne, nieszlachetne, bezcelowe.
\par Tych dwóch skrajności uniknął Doskonały i~całkowicie zrozumiał środkową ścieżkę, bardzo pożądaną, która ofiarowuje poznanie, która prowadzi do spokoju, do najwyższej prawdy, do przebudzenia, do Nirwany.
\par Środkową ścieżką jest ta ośmioraka droga: słuszny wgląd, słuszna postawa, słuszna mowa, słuszne działanie, słuszne prowadzenie życia, słuszna walka, słuszne rozmyślanie, słuszne skupienie umysłu.
\par To jest szlachetna prawda o~tym, co złe: narodziny są złem, choroba jest złem, umieranie jest złem; troska, żal, ból, zgryzota i~zwątpienie są złem; być złączonym z~niekochanym i~być rozdzielonym z~kochanym jest złem; nie osiągnąć tego co się pragnie jest złem; krótko, pięć grup chwytania jest złem.
\par To jest szlachetna prawda o~źródle zła: jest nim pragnienie, które wytwarza ponowne narodziny, któremu towarzyszy powodzenie i~przyjemność, która szuka zaspokojenie raz tu, raz tam, mianowicie pragnienie życia, pragnienie samouśmiercenia.
\par To jest szlachetna prawda o~prowadzącej do końca zła ścieżce: jest to ośmioraka droga, mianowicie: słuszny wgląd, słuszna postawa, słuszna mowa, słuszne działanie, słuszne prowadzenie życia, słuszna walka, słuszne rozmyślanie, słuszne skupienie umysłu.
\par Te nauki nie zostały przekazane, lecz ja jestem tym, który pierwszy rozpoznał, czym jest zło i~co należy czynić, aby poznać jego istotę i~jasno sobie uświadomiłem, że słusznie to rozpoznałem. Tak samo jako pierwszy całkowicie jasno rozpoznałem źródło zła, koniec zła i~ścieżkę prowadzącą do jego końca.
\par To jest szlachetna ośmioraka ścieżka: słuszny wgląd, słuszna postawa, słuszna mowa, słuszne działanie, słuszne prowadzenie życia, słuszna walka, słuszne rozmyślanie, słuszne skupienie umysłu.
\par Słuszny wgląd oznacza: zrozumieć cztery szlachetne prawdy: o~tym co złe, o~źródle zła, o~końcu zła i~o prowadzącej do końca zła ścieżce.
\par Słuszna postawa oznacza: wyrzec się (wewnętrznie) świata, nie żywić żadnych złych zamiarów, nie powodować cierpienia.
\par Słuszna mowa oznacza: nie kłamać, nie obmawiać, nie używać pustych słów i~nie paplać bez sensu.
\par Słuszne działanie oznacza: nie niszczyć żadnego życia, nie brać tego, co nie zostało (dobrowolnie) dane, nie prowadzić się nieskromnie.
\par Słuszne prowadzenie życia oznacza: unikać fałszywego prowadzenia życia. Fałszywe prowadzenie życia to nieszczerość, zdrada, posądzenia, wypytywanie, lichwa, handel bronią, żywymi istotami, mięsem, odurzającymi napojami lub trucizną.
\par Słuszna walka oznacza: walczyć z~całych sił i~swoim umysłem tak kierować, aby nie powstawały żadne złe, szkodliwe myśli, już istniejące złe i~szkodliwe myśli usuwać, budzić słuszne myśli, a~kiedy już się pojawią pilnować ich i~strzec.
\par Słuszne rozmyślanie oznacza: gorliwie, z~jasnym umysłem w~rozwadze, zapominając o~wszystkich pragnieniach i~troskach, rozmyślać o~ciele, uczuciach, o~myślach i~o przedmiotach nauki.
\par Słuszne skupienie umysłu oznacza: ćwiczyć pierwszy, drugi, trzeci i~czwarty stopień koncentracji.
\end{quotation}

\par Jednak tak powiedział Czcigodny; tak to słyszałem:
\par ---\kern.25em Wszystko, co możemy uczynić dla polepszenia naszego przyszłego losu, traci na wartości wobec dobra wybawiającego serce. Wybawiające serce dobro wchłania w~siebie wszystko i~świeci i~lśni i~błyszczy tak samo jak blask gwiazdy znika przy blasku księżyca, który wchłania blask gwiazd i~świec i~lśni i~błyszczy.

\vfill
\begin{flushleft}
Oryginał z:\\
Majikimanikaya 26; Samyuttnikaya LVI, 11 i~XLV, 8; Jttiruttaka 27\\
Dalsze pouczenia z~Udama III, 10\\
Teksty pochodzą z~pracy Kurta Schmidta, \emph{Słowa Przebudzonego}, O.W. Barth-Verlag, München 1951
\end{flushleft}
\end{document}